Διάσωση Άγριας Ζωής

Κάθε χρόνο εκατοντάδες άγρια ζώα τραυματίζονται από διάφορες αιτίες. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ενεργούμε χωρίς καθυστερήσεις και προστατεύοντας τα ζώα από την ανθρώπινη περιέργεια! Αν και τα άγρια ζώα είναι ιδιαίτερα στην συμπεριφορά και η περίθαλψη τους πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένους και ειδικά εκπαιδευμένους ανθρώπους, εν τούτοις υπάρχουν κάποιες στοιχειώδεις αρχικές ενέργειες και Πρώτες Βοήθειες που ο Διασώστης Άγριας Ζωής μπορεί να αναλάβει πριν στείλει το ζώο σε κάποιο Κέντρο Περίθαλψης Άγριας Ζωής.

Διασωση Θαλάσσιας χελώνας
1. Kαλούμε τον ΑΡΧΕΛΩΝ - Δίκτυο Διάσωσης στο 210 8944444 ή στο 6941511511
2. Μεταφέρουμε τη χελώνα σε ΑΣΦΑΛΕΣ ΜΕΡΟΣ μακριά από κόσμο και θόρυβο. ΤΗ ΣΗΚΩΝΟΥΜΕ ΠΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΒΟΥΚΙ (ποτέ από τα πτερύγια ή το κεφάλι). Αν είναι μεγάλο ζώο που θα μεταφερθεί από 2 άτομα τη σηκώνουμε πιάνοντας το καβούκι πίσω από τον αυχένα και πάνω από την ουρά. ΑΚΟΥΜΠΑΜΕ ΤΟ ΖΩΟ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ φροντίζοντας να μη διπλωθούν από κάτω τα πτερύγια του.
3. Φροντίζουμε το ζώο να είναι σε ΠΡΟΦΥΛΑΓΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΩΡΟ, ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΕΡΑ. Τους θερινούς μήνες καλό είναι να σκεπάζεται ιδιαίτερα στα τραύματά του με ένα ΥΓΡΟ ΥΦΑΣΜΑ. Η θερμοκρασία του χώρου δεν πρέπει να πέσει κάτω από τους 15 βαθμούς C. Δεν είναι απαραίτητο, η χελώνα να μπει στο θαλασσινό νερό, ιδιαίτερα όταν είναι τραυματισμένη στο κεφάλι ή εξαντλημένη, τότε ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ, ΕΠΕΙΔΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΝΙΓΕΙ.
4. Αν έχει μπλεχτεί σε δίχτυα ή πετονιά, τα αφαιρούμε πολύ προσεκτικά. Σε καμιά περίπτωση ΔΕΝ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΤΡΑΒΗΞΟΥΜΕ ΑΓΚΙΣΤΡΙ Ή ΠΕΤΟΝΙΑ ΠΟΥ ΕΞΕΧΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ Ή ΤΗΝ ΟΥΡΑ.
5. Ελέγχουμε όλα τα πτερύγια για τυχόν ΣΗΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ (tags) και σημειώνουμε τον αριθμό του, αν υπάρχει
6. Κατεβάζουμε και συμπληρώνουμε το «Δελτίο Εκθαλάσσωσης» προσεκτικά για να βοηθήσουμε τόσο αυτήν όσο και όλες τις άλλες χελώνες, και το στέλνουμε στον ΑΡΧΕΛΩΝ με email: rescue@archelon.gr. Περισσότερα: www.archelon.gr
rescue image
rescue image
Διάσωση Κητωδών
Η σωστή διαχείριση των τραυματισμένων ή άρρωστων κητωδών τα οποία εκβράζονται ζωντανά στις ακτές μας είναι ιδιαίτερα σημαντική μέσα στις πρώτες ώρες και καθοριστική για τη ζωή του ζώου. Η άμεση παρέμβαση κτηνίατρου ή ειδικού δεν είναι πάντα άμεσα εφικτή. Η συνδρομή όλων μέχρι να έρθει ο ειδικός είναι πολύτιμη. Καλέστε το Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών-ΑΡΙΩΝ στα τηλ. 6945-531850 και 6945-644994. ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΟΤΑΝ ΔΕΙΤΕ ΕΝΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΕΝΟ ή ΑΡΡΩΣΤΟ ΚΗΤΩΔΕΣ
1) Βεβαιωθείτε ότι το ζώο είναι ζωντανό. Αναπνέει κάθε 15-20 δευτερόλεπτα.
2) Μην το οδηγήσετε ποτέ στα βαθιά. Μη το τραβάτε από τα πτερύγια ή την ουρά.
3) Φροντίστε ώστε ο φυσητήρας (το ρουθούνι) να είναι καθαρός και πάντοτε έξω από το νερό.
4) Διατηρείστε τα μέρη του σώματος που είναι εκτεθειμένα στον αέρα υγρά και δροσερά, με θαλασσινό νερό.
5) Σκεπάστε το με ανοιχτόχρωμο και βρεγμένο ύφασμα, αφήνοντας ακάλυπτα τα πτερύγια, τα μάτια και το ρουθούνι.
6) Καλύψτε με βαζελίνη (όχι αντηλιακά) τα μέρη του σώματος που είναι εκτεθειμένα στον αέρα. Προσοχή, όχι στα μάτια, στο ρουθούνι και στα χείλη του στόματος.
7) Μην ρίχνετε νερό ή οτιδήποτε άλλο στο ρουθούνι.
8) Μην χορηγείτε τροφή ή υγρά.
9) Απομακρύνετε τον κόσμο. Διορίστε έναν “υπεύθυνο ακτής”, ο οποίος θα κατευθύνει και θα συντονίζει τη διαδικασία της διάσωσης. Τοποθετήστε περιοριστικά σχοινιά γύρω από την περιοχή διάσωσης στην ακτή, έτσι ώστε να απομακρύνεται το πλήθος.
10) Ηρεμία και ησυχία κατά τους χειρισμούς. Το στρες μπορεί να αποβεί μοιραίο.
11) Μη χρησιμοποιείτε ισχυρό φωτισμό πάνω στο δελφίνι.
12) Ειδοποιείστε αμέσως τον «ΑΡΙΩΝ» που έχει μακρόχρονη εμπειρία σε διασώσεις κητωδών (τηλ. 6945-531850 ή 6945-644994) και το τοπικό λιμεναρχείο (108)
Διάσωση Μικρών θηλαστικών
Τα μικρά θηλαστικά, όπως αλεπούδες, κουνάβια, σκαντζόχοιροι, δαγκώνουν. Αποφύγετε πάση θυσία τα δόντια τους. Ρίξτε πάνω στο ζώο ένα χοντρό πανί, σακάκι ή κουβέρτα. Αν είναι αρκετά ζωηρό, το χαρτόκουτο δεν είναι κατάλληλο. Βρείτε ένα κλουβί μεταφοράς γάτας ή σκύλου. Στρώστε το με εφημερίδες και βάλτε μέσα ένα κεσεδάκι με νερό.
rescue image
rescue image
Διάσωση Νεοσσών
Τι να κάνετε αν βρείτε έναν νεοσσό;
Κάθε χρόνο, τα κέντρα αποκατάστασης άγριων ζώων αντιμετωπίζουν περιπτώσεις εκατοντάδων πτηνών που πιστεύουμε ότι είναι ορφανά, αλλά είναι υγιή και εξακολουθούν να βρίσκονται στη φροντίδα των γονιών τους. Μάθετε πώς να αντιλαμβάνεστε τη διαφορά.
Αν βρεθεί ένα πολύ μικρό που έχει πέσει έξω από τη φωλιά:
• Αναζητήστε στην περιοχή τη φωλιά - ελέγξτε ότι τα υπόλοιποι νεοσσοί φαίνονται ίδιοι με αυτό που έχει πέσει.
• Τοποθετήστε το μικρούλι πίσω στη φωλιά (οι γονείς δεν θα ανιχνεύσουν το άρωμά σας).
• Εάν δεν μπορείτε να βρείτε τη φωλιά, δεν μπορείτε να την φτάσετε ή είναι κατεστραμμένη, μπορείτε να την αντικαταστήσετε ένα πλαστικό καλαθάκι γεμάτο με ξηρό γρασίδι.

Εάν βρείτε έναν αυτοστηριζόμενο νεοσσό στο έδαφος:
• Αφήστε τον μόνο του, εξασφαλίζοντάς τον από επίθεση γάτας ή σκύλου. Αν κινδυνεύει να τον μεταφέρετε αλλού.
• Κρατήστε τα κατοικίδια ζώα περιορισμένα και προειδοποιείστε τους άλλους ανθρώπους να μην πλησιάζουν.
• Είναι φυσιολογικό τα νεοσσοί να χοροπηδούν στο έδαφος τις πρώτες μέρες μετά την έξοδο από τη φωλιά. Οι γονείς θα συνεχίσουν να τους ταΐζουν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Για παράδειγμα, μωρά κοράκια (τα οποία έχουν σχεδόν το ίδιο μέγεθος με τους ενήλικες) παραμένουν στο έδαφος για πάνω από μία εβδομάδα ενώ μαθαίνουν να πετούν. Οι γονείς τους συνήθως θα «επιτεθούν» στους ανθρώπους που τα πλησιάζουν!

Τι δεν πρέπει να κάνετε:
• Μη πάρετε στα χέρια σας το ζώο. Αυτό του δημιουργεί περισσότερο άγχος και μπορεί να οδηγήσει σε σοκ.
• Μην προσφέρετε τροφή ή νερό. Αν το τοποθετήσετε σε κουτί για μεταφορά, μην αφήσετε φαγητό ή νερό στη συσκευασία με το ζώο. Όλα τα άγρια ζώα έχουν μια μοναδική διατροφή. Μην εμπιστεύεστε ιστότοπους που δίνουν οδηγίες διατροφής - επικοινωνήστε με κέντρο περίθαλψης άγριων ζώων.
• Μην επιχειρήσετε να αντιμετωπίσετε μόνοι σας τους τραυματισμούς του ζώου - αισθάνονται τον ίδιο πόνο με τους ανθρώπους αν και θα το κρύψουν. Αυτές οι «καλές» προσπάθειες βοήθειας είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν περαιτέρω βλάβες.
• Μην προσπαθήσετε να αποκαταστήσετε το ζώο μόνοι σας. Είναι παράνομο να κρατάτε την άγρια πανίδα χωρίς ειδική άδεια.

Ζητήστε βοήθεια ή μεταφέρετέ το σε Κέντρο Περίθαλψης εάν:
• Το πτηνό είναι εμφανώς τραυματισμένο.
• Δεν μπορείτε να βρείτε τη φωλιά του.
• Κάθεται με τα φτερά του φουσκωμένα και δεν κινείται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Το πτηνό τρέχει στο έδαφος όταν τα άλλα πετάνε μακριά.
• Ξέρετε ότι το πτηνό είναι ορφανό (παρατηρήσατε νεκρούς γονείς).
Διάσωση Πουλιών
Πάρτε ένα χαρτόκουτο, βάλτε 7-8 φύλλα από εφημερίδες στον πάτο, σχισμένες λωρίδες από εφημερίδες και ανοίξτε μικρές τρύπες στα πλάγια για αερισμό. Το μέγεθος του χαρτόκουτου πρέπει να είναι τέτοιο ώστε το πουλί να μπορεί να σταθεί όρθιο αλλά να μη μπορεί να κάνει περιττές κινήσεις. Σκεπάστε το πουλί με ένα πανί και πιάστε το αποφεύγοντας με προσοχή ράμφος και νύχια αν είναι αρπακτικό, μύτη αν είναι ερωδιός ή γλάρος. Βάλτε το μέσα στο κουτί αφού του δώσετε, προσεκτικά με μια σύριγγα, λίγο νερό. Σκεπάστε το πάνω μέρος του κουτιού με ένα πανί και αφήστε το στο πιο ήσυχο μέρος του σπιτιού.
rescue image
rescue image
Διάσωση Φώκιας
Για να μείνεις ασφαλής και εσύ και η φώκια ακολούθησε τα εξής.
1. ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ: Μην πανικοβληθείς, μην κάνεις απότομες κινήσεις, μην προσπαθήσεις να πλησιάσεις το ζώο, σεβάσου τον ζωτικό του χώρο. Φυσικά σε καμία περίπτωση μην το σημαδεύσεις με ψαροτούφεκο. Οι μεσογειακές φώκιες δεν είναι επιθετικά ζώα, αν αισθανθούν όμως ότι απειλούνται ή πανικοβληθούν μπορεί να γίνουν επιθετικά. Να θυμάσαι ότι μέσα στο νερό είναι ταχύτατες, ενώ η όραση και η ακοή τους λειτουργούν πολύ καλύτερα από του ανθρώπου. Τήρησε τις αποστάσεις ασφαλείας για να μπορείς να παρατηρήσεις και να θαυμάσεις αυτό το υπέροχο ζώο ανενόχλητα!
2. ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΣΠΗΛΙΑ: Μην πανικοβληθείς, μην προσπαθήσεις να μπεις μέσα στη σπηλιά, όπου μπορεί να είναι μια μητέρα με το μικρό της, απομακρύνσου κολυμπώντας αργά και κοντά στα βράχια ώστε να μην κλείνεις την είσοδο της σπηλιάς και νιώσει το ζώο παγιδευμένο. Να θυμάσαι πάντοτε ότι οι φώκιες μέσα στο νερό και σε θαλασσινές σπηλιές βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλλον, οπότε το πιθανότερο είναι να μην πρόκειται για ζώα που χρειάζονται βοήθεια.Να θυμάσαι ότι οι φώκιες μέσα στο νερό και σε θαλάσσιες σπηλιές βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλλον, οπότε το πιθανότερο είναι να μην πρόκειται για ζώα που χρειάζονται βοήθεια.
3. ΣΤΗ ΣΤΕΡΙΑ: Πολλές φορές οι φώκιες βγαίνουν στη στεριά την περίοδο που αλλάζουν τρίχωμα ή και για να ξεκουραστούν, μπορεί όμως και να πρόκειται για ζώο που χρειάζεται βοήθεια.
• ΜΕΙΝΕ τουλάχιστον 30 μέτρα ΜΑΚΡΙΑ από το σημείο που βρίσκεται η φώκια και πάντα πίσω από τις προειδοποιητικές πινακίδες, κορδέλες, ή κώνους που πιθανόν να έχουν τοποθετήσει γύρω από το ζώο οι άνθρωποι του Λιμεναρχείου ή της Ομάδας Διάσωσης της MOm.
• ΜΗΝ κάνεις ΘΟΡΥΒΟΥΣ κοντά στη φώκια, μην πετάς άμμο, πέτρες και άλλα αντικείμενα προκειμένου να τραβήξεις την προσοχή της. Όπως κάθε άγριο ζώο, η φώκια χρειάζεται ησυχία, απόσταση και σεβασμό.
• ΜΗ ΒΡΕΧΕΙΣ τη φώκια. Αν είναι έξω από το νερό θέλει να παραμείνει στεγνή!
• ΜΗΝ ΤΑΙΖΕΙΣ ποτέ τη φώκια, είτε στη στεριά είτε στη θάλασσα!
• ΜΗΝ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙΣ την πρόσβαση της φώκιας προς τη θάλασσα.
• ΜΗΝ ΑΦΗΝΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ να πλησιάσουν τη φώκια, μπορεί να τραυματιστούν καθώς η συμπεριφορά της φώκιας μπορεί να είναι απρόβλεπτη.
• ΤΑ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ θα πρέπει να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ, καθώς μπορεί να είναι φορείς επικίνδυνων ασθενειών για τη μεσογειακή φώκια.
• ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕ με ΠΡΟΣΟΧΗ το μέγεθος και το χρώμα της, και αν φέρει στο σώμα της χαρακτηριστικά σημάδια ή έχει κάποιο σοβαρό τραυματισμό.
Επικοινώνησε με το πλησιέστερο Λιμεναρχείο ή Λιμενική Αρχή για να αναφέρεις το περιστατικό και ειδοποίησε ΑΜΕΣΑ τη MOm καλώντας στο: 210 5222 888 και το 6942 494471. Η MOm θα καταγράψει την πληροφορία, θα σε συμβουλέψει για το τι πρέπει να κάνεις και, αν είναι απαραίτητο, η Ομάδα Διάσωσης θα επέμβει άμεσα. Ειδοποίησε άμεσα ακόμα και αν το ζώο είναι νεκρό. Η νεκροψία μιας φώκιας θα δώσει πολύτιμα στοιχεία για τη διάσωση άλλων φωκιών.
Διάσωση Χελώνας
Τι χρειάζεται να κάνω αν εντοπίσω τραυματισμένη χελώνα;
Μαζέψτε τη χελώνα προσεκτικά. Όταν μετακινούμε χελώνα την πιάνουμε χρησιμοποιώντας τον αντίχειρα και τον δείκτη και με τα δύο χέρια τοποθετώντας τα δάκτυλά μας στα πλάγια της χελώνας ανάμεσα στα μπρος και πίσω πόδια. Είναι ο μόνος τρόπος για να μην μας τραυματίσει και να μην μας πέσει (την τραυματίσουμε εμείς).
Προσοχή! Μην προσπαθήσετε να καθαρίσετε την πληγή και μη χορηγήσετε κανένα φάρμακο. Μην προσπαθήσετε να δώσετε φαγητό ή νερό.
Καλύψτε αμέσως καλά με γάζα ή ένα καθαρό πανί όλες τις πληγές. Κολλήστε τη γάζα ή το πανί με χάρτινο λευκοπλάστ, το οποίο ξεκολλάει εύκολα και, επομένως, δεν θα προκληθεί μεγαλύτερη ζημιά όταν αφαιρεθεί.
Βρείτε ένα καθαρό και ευρύχωρο χαρτόκουτο. Ανοίξτε μικρές τρύπες γύρω-γύρω. Κολλήστε καλά με πολλή ταινία -αυτοκόλλητη- τον πάτο του κουτιού. Στρώστε πολλές εφημερίδες. Οι χελώνες ουρούν από φόβο, συνεπώς το κουτί μπορεί να μαλακώσει και να καταστραφεί. Κόψτε πολλές λωρίδες εφημερίδας, για να μπορεί να κρυφτεί και να ηρεμήσει.
Τοποθετήστε τη χελώνα μέσα στο χαρτόκουτο και διατηρήστε τη σε εσωτερικό, ζεστό και σκοτεινό χώρο.
Επικοινωνήστε αμέσως με κάποιο φορέα που περιθάλπει άγρια ζώα.

Γρήγορη Εξέταση
Πιάστε την χελώνα, με τα δύο χέρια από το καβούκι, με το κεφάλι να κοιτάει προς το μέρος σας, σηκώστε την προσεκτικά και απομακρύνετέ την από τον δρόμο.
Παρατηρείστε αν υπάρχουν πληγές, ξένα σώματα, πίσσες, ασβέστες ή άλλες ουσίες, αυγά ή προνύμφες μύγας (σκουλήκια) στο καβούκι και στο σώμα. Προσέξτε αν αναδίδει άσχημη μυρωδιά. Παρατηρήστε αν περπατάει χωρίς να κουτσαίνει ή να σέρνεται στο καβούκι της.
Τα μάτια της πρέπει να είναι μαύρα γυαλιστερά και όχι μισόκλειστα, κολλημένα, θολά ή πρησμένα.
Η οπτική εξέταση πρέπει να γίνει γρήγορα και κρατώντας την μακριά από το σώμα σας διότι οι χελώνες, λόγω φόβου, αποβάλλουν ούρα και το νερό που έχουν αποθηκεύσει. Αν είναι καλοκαίρι, δύσκολα θα αντικαταστήσει τα χαμένα υγρά της και θα κινδυνεύσει από αφυδάτωση.
Αν παρατηρήσετε κάτι από τα παραπάνω ή η χελώνα δεν τραβιέται μέσα στο καβούκι της, πρέπει να την μεταφέρουμε και να την παραδώσουμε σε ένα Κέντρο Περίθαλψης Ειδών Άγριας Πανίδας (ΚΕΠΕΑΠ). Για να την μεταφέρουμε πρέπει να την τοποθετήσουμε σε ένα χαρτοκιβώτιο με γερό πάτο και απορροφητικό υπόστρωμα (εφημερίδες, πετσέτα, κλπ).
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να κρατάμε τις χελώνες ως κατοικίδια ζώα και να τους στερούμε την ελευθερία τους στη φύση. Η τροφή που τους παρέχουμε σε ένα χώρο αυλής ή ταράτσας δεν μπορεί ποτέ να υποκαταστήσει την ποικιλία τροφής που λαμβάνουν στο ύπαιθρο.
rescue image