Categories

Blog

Οι δράσεις του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ χρειάζονται υποστήριξη!
28 Μαρ 2021

Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

Πριν από ένα χρόνο, όταν ξεκίνησε η περιπέτεια της πανδημίας, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ζήτησε την βοήθειά σας. Απευθύνθηκε με ειλικρίνεια και χωρίς υπεκφυγές στους υποστηρικτές του. Και η επιλογή αυτή μας δικαίωσε!

Χάρη στην μαζική και αυθόρμητη ανταπόκρισή σας ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ κατάφερε όχι απλά να βγάλει τη δύσκολη αυτή χρονιά, αλλά να σημειώσει σημαντικές επιτυχίες! Επιτυχίες που δικαιώνουν την συνειδητή επιλογή σας να μας βοηθήσετε οικονομικά και ψυχολογικά, για να συνεχίσουμε την προστασία της άγριας ζωής και του περιβάλλοντος. Και σας ευχαριστούμε μέσα από τα βάθη της καρδιάς μας γι' αυτό.

Μεταξύ άλλων, χάρη και στη δική σας υποστήριξη ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ:

1) Διαχειρίστηκε 35 περιστατικά με τραυματισμένα, ορφανά νεογέννητα, εγκλωβισμένα ή αιχμάλωτα ζαρκάδια, ελάφια, αρκούδες και λύκους που χρειάζονταν βοήθεια.

2) Φιλοξενεί 57 ζώα στο Διεθνές Περιβαλλοντικό Κέντρο.

3) Συνεργάζεται με όλες τις μεγάλες περιβαλλοντικές οργανώσεις συγκεντρώνοντας 41.000 ηλεκτρονικές υπογραφές πολιτών για να μην καταστραφούν οι περιοχές Natura.

4) Υλοποίησε εκπαιδευτικά προγράμματα σε 5.000 μαθητές 250τάξεων σε σχολεία όλης της Ελλάδας και 3.000 πολίτες.

5) Έσωσε τον Μίτκο ο οποίος βρέθηκε πυροβολημένος στη Βουλγαρία με άσχημο τραύμα στο πόδι. Έως σήμερα έχει υποβληθεί σε 4 επεμβάσεις για την αποκατάστασή του και πιθανόν να χρειαστούν και άλλες.

6) Παρενέβη και συνεχίζει να μάχεται ώστε να εξασφαλίσουμε ότι τα αιολικά πάρκα δεν θα αποτελούν απειλή για την βιοποικιλότητα.



7) Δημοσιεύθηκε, η νέα μελέτη της επιστημονικής ομάδας του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ που αφορά στη χρήση του ενδιαιτήματος από την καφέ αρκούδα στην Ελλάδα. Χάρη στη μελέτη των κινήσεων αρκούδων με τη χρήση κολάρων, διαπιστώθηκε ότι όλες οι αρκούδες πριν τον χειμέριο λήθαργο και όταν ξυπνούν την άνοιξη επιλέγουν ως καταφύγιο δυσπρόσιτες περιοχές (δηλ. περιοχές σε μεγάλα υψόμετρα ή περιοχές με έντονο ανάγλυφο). Επίσης, κατά τη διάρκεια της νύχτας οι αρκούδες μπορεί να πλησιάσουν περιοχές που βρίσκονται κοντά σε σημεία με ανθρώπινη δραστηριότητα. Τέλος, οι αρκούδες προτιμούν για ενδιαίτημα δυσπρόσιτες περιοχές και καλλιέργειες παρατημένες ή μη εντατικές καθώς και περιοχές που βρίσκονται κοντά σε πηγή νερού, ενώ οι περιοχές με πυκνό οδικό δίκτυο γενικότερα αποφεύγονται.

Θέλαμε να σας ενημερώσουμε προσωπικά για τις επιτυχίες μας αυτές. Γιατί τις επιτυχίες τις γιορτάζει κανείς με τους φίλους του. Ελπίζουμε ότι θα σας κάνουν υπερήφανους που είστε φίλοι και υποστηρικτές μας.

Δυστυχώς, βέβαια, δεν μπορούμε ακόμα να σας προσκαλέσουμε στο Διεθνές Περιβαλλοντικό Κέντρο για μία επίσκεψη. Αισιοδοξούμε όμως ότι σύντομα θα σας έχουμε και πάλι μαζί μας για να δείτε τα ζώα που βοηθήσατε!

Μέχρι εκείνη την ημέρα όμως θα θέλαμε να σας προσκαλέσουμε να ανανεώσετε την υποστήριξή σας προς τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ! Τώρα που φαίνεται ότι μπαίνουμε στην τελική ευθεία αυτού του δύσκολου μαραθωνίου σας καλούμε να σταθείτε και πάλι στο πλευρό μας. Βλέπουμε το φως στο βάθος του τούνελ, βοηθήστε μας να φτάσουμε με ασφάλεια στην έξοδο!

Ακόμα και η πιο μικρή συνδρομή σας είναι ΥΠΕΡπολύτιμη.

Κάθε ζώο μετράει, κάθε μέρα μετράει, κάθε ευρώ μετράει.

Συγκεκριμένα, μπορείτε:

Να κάνετε μία δωρεά σε αυτό το link https://www.arcturos.gr/gr/summeteho/donation

Να γίνετε μέλος ή να ανανεώσετε τη συνδρομή σας σε αυτό τοlink https://www.arcturos.gr/gr/summeteho/membership

Να υιοθετήσετε μια αρκούδα, έναν λύκο, έναν ποιμενικό ή να ανανεώσετε την υιοθεσία σας σε αυτό το link https://www.arcturos.gr/gr/summeteho/adoption

Για να συνεχίσει ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ να προστατεύει τα άγρια ζώα, το περιβάλλον και τα ελληνικά δάση για πολλές ακόμα γενιές.

Με σεβασμό,

Η οικογένεια του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ


©OdysseasChloridis Photography/ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ


Η Οργάνωση ΑΝΙΜΑ κάνει ένα σύντομο απολογισμό του 2020
09 Φεβ 2021
Ο Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ μας ενημέρωσε με ανακοίνωσή της, τα εξής:

Το 2020 έκλεισε με 6.227 εισαγωγές άγριων ζώων, και άλλες 1.865μη άγριων (περιστέρια κυρίως αλλά και κοτούλες, πάπιες, κουνελάκια, καναρίνια).

Παρά τις πρωτόγνωρες συνθήκες (lockdown),χωρίς να μπορούμε να στηριχθούμε στους εθελοντές μας, χωρίς γιορτές και εκδηλώσεις, καταφέραμε και φέραμε σε πέρας τη φροντίδα , περίθαλψη και επανένταξη χιλιάδων πλασμάτων, χάρη στην σκληρή δουλειά του προσωπικού μας, την βοήθεια λίγων επίλεκτων εθελοντών αλλά και την υποστήριξη της κοινωνίας. Είμαστε ευγνώμονες για τις μικρές δωρεές αλλά και για κάποιες μεγαλύτερες, φίλων της άγριας ζωής που έχουν εμπιστευθεί την  ΑΝΙΜΑ. Χωρίς αυτή τη στήριξη δεν θα τα είχαμε καταφέρει.


Το 2020 έφτασαν στον Σταθμό Α Βοηθειών της ΑΝΙΜΑ: 889 χελώνες όλων των ειδών, με τις κρασπεδοχελώνες να κυριαρχούν. Οι περισσότερες προήλθαν από αιχμαλωσία αλλά και  πολλές  ήταν τραυματισμένες από αυτοκίνητα.

Τα είδη που ακολουθούν, κατά σειρά αριθμού εισαγωγής, είναι τα κοινά είδη της πόλης: 843 δεκοχτούρες, 497 σπουργίτια, 409 κοτσύφια, 383σταχτάρες, 238 καρακάξες και 250 ασημόγλαροι. Οι κάτοικοι της Αθήνας και του πέριξ δήμων είναι οι πολυπληθέστεροι «πελάτες» μας. Ειδικά κατά τους μήνες της ανοιξιάτικης καραντίνας, που συνέπεσαν, με την αναπαραγωγική περίοδο, είχαμε πολύ περισσότερες εισαγωγές τέτοιων ειδών, γιατί οι συμπολίτες μας βγαίνοντας για μικρές βόλτες στα πάρκα και τις πλατείες όλο και έβρισκαν πουλάκια που είχαν πέσει από τις φωλιές και κινδύνευαν.

Πολυπληθείς είναι και οι καρδερίνες του 2020: 309 , οι περισσότερες κατασχεμένες  από παράνομους εμπόρους.


Ως προς τα αυστηρά προστατευόμενα αρπακτικά, ενδεικτικά το 2020 στην ΑΝΙΜΑ  έφτασαν 29 όρνια, 31 μπούφοι, 186γερακίνες, 14 πετρίτες.

Από θηλαστικά, ενδεικτικά το 2020 λάβαμε 31 αλεπούδες και212 σκαντζόχοιρους.

Δείτε όλες τις εισαγωγές ανά είδος εδώ:


ΤΟ 2020 ΣΕ ΠΟΣΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ
Το 2020 η ΑΝΙΜΑ περιέθαλψε 6227 άγρια ζώα.
Τα στρουθιόμορφα (σπουργίτια , σπίζες διάφορες, κορακοειδή , ψαρόνια, χελιδόνια, κοτσύφια κλπ) ήταν το 34% των εισαγωγών, τα ερπετά (κυρίως χελώνες το 15%, ακολουθούν τα αρπακτικά 14%, τα θηλαστικά 5%, θαλασσοπούλια 4%, παρυδάτια 2%. Το 24% είναι «άλλα», κυρίως δεκοχτούρες.
Χαρακτηριστικό είναι ότι από την Αθήνα και τους γύρω δήμους κυριαρχούν τα στρουθιόμορφα (39%) ενώ τα αρπακτικά προέρχονται κυρίως από την ελληνική επαρχία (25%).
Ως προς τις αιτίες, κυριαρχούν όπως πάντα τα ατυχήματα (43%) , ακολουθούν τα «ορφανά» της άνοιξης και του καλοκαιριού, τα προερχόμενα από παράνομη αιχμαλωσία και κατασχέσεις (22%) , τα άρρωστα (ψώρα κλπ, 4%). Τα πυροβολημένα είναι στο σύνολο της χώρας 2% (από την επαρχία 3%). Πρόκειται για 100 ζώα, όλα πουλιά και μία αλεπού. Τα 94 από αυτά είναι πουλιά των οποίων η θήρα απαγορεύεται αυστηρά, με επικεφαλής 40 πυροβολημένες γερακίνες. Να τονίσουμε εδώ ότι για το μεγαλύτερό μέρος της κυνηγετικής περιόδου 20-21 το κυνήγι δεν επιτρεπόταν, λόγω μέτρων για τον κορωνοϊό.
Ως προς τα ατυχήματα, ενδιαφέρον έχει το ότι έχουν μπει μπροστά οι επιθέσεις από γάτα (μιας και πολύ μεγάλος αριθμός εισαγωγών προέρχεται από αστικές περιοχές). Για τον ίδιο λόγο ακολουθούν τα τζάμια (6%), και έπονται τα τροχαία (4%). Οι ηλεκτροπληξίες είναι 2% στο σύνολο, αλλά δεν είναι αμελητέο , μια και πρόκειται για 54 πουλιά μεταξύ των οποίων 14 γερακίνες, δέκα μπούφοι και 9 πελαργοί.
Δείτε εδώ τα στατιστικά του 2020, αλλά και των 4 τελευταίων ετών!!!
Ένας μύθος επικίνδυνος για την Φύση και τον Άνθρωπο
07 Φεβ 2021


Κάθε χρόνο γεμίζουν σελίδες, ιστοσελίδες, blogs και κοινωνικά δίκτυα με «ειδήσεις» για φίδια, αρκούδες, λύκους και τσακάλια που έχουν κατακλύσει, λέει, την ελληνική ύπαιθρο σκοτώνοντας ζώα και τρομοκρατώντας ανθρώπους. Ακούμε μέχρι και για ψύλλους και μεσογειακές φώκιες, που έχουν «απελευθερωθεί» κρυφά και ανεξέλεγκτα από «οικολόγους», απροσδιόριστες οργανώσεις και άγνωστα άτομα που κινούνται ύποπτα σε δασικούς δρόμους… Το καλοκαίρι του 2014 ακούσαμε μέχρι και για… «διεθνές σχέδιο οικο-τρομοκρατίας» με στόχο την Ελλάδα, τον τουρισμό και την πρωτογενή παραγωγή! Οι συναρπαστικές αυτές ιστορίες δεν είναι μοναδικό προνόμιο της χώρας μας, αφού παρόμοιες φήμες διακινούνται σε όλη την Ευρώπη, από τις μεσογειακές χώρες μέχρι και τον «αναπτυγμένο» Βορρά.

Όμως, δυστυχώς το «αστείο» έχει πολύ σοβαρές και επικίνδυνες προεκτάσεις, αφού θέτει σε κίνδυνο την άγρια ζωή αλλά, τελικά και τους ανθρώπους. Ορισμένοι θεωρούν πως αφού οι «οικολόγοι» παρεμβαίνουν έτσι αυθαίρετα στις φυσικές ισορροπίες, είναι δικό τους «χρέος» να επαναφέρουν την ισορροπία, παίρνοντας τα όπλα και κυνηγώντας παράνομα. Άλλοι πάλι βρίσκουν δικαιολογία να πετούν δηλητηριασμένα δολώματα (φόλες), μια εξολοκλήρου παράνομη πρακτική που μπορεί να θανατώσει πολλά περισσότερα ζώα από αυτά που στοχεύει, εξοντώνοντας άδικα και αδιακρίτως όποιο ζώο φάει είτε τα ίδια τα δολώματα ή τα δηλητηριασμένα θύματα.

Τα δηλητηριασμένα δολώματα ειδικά έχουν τεράστιο κόστος για ολόκληρη την αλυσίδα της φύσης. Συχνά πεθαίνουν μικρά και μεγάλα σαρκοφάγα θηλαστικά, κατοικίδια ζώα και στη συνέχεια αρπακτικά πουλιά όπως γύπες και μεγάλοι αετοί που θα καταναλώσουν με τη σειρά τους τα κουφάριατων ζώων που δηλητηριάστηκαν (δευτερογενής δηλητηρίαση). Στις περισσότερες περιπτώσεις τα πτώματα των θυμάτων λειτουργούν για πολύ καιρό ως θανατηφόρες παγίδες για πολλά ακόμη ζώα. Η ένταση στις ανθρώπινες σχέσεις είναι μια ακόμη σημαντική επίπτωση καθώς όταν πλήττει ζώα προσφιλή στον άνθρωπο, ζώα που τον συντροφεύουν ή και τον στηρίζουν στις δραστηριότητές του, γεννά αισθήματα μίσους και ενίοτε και την τάση αυτοδικίας. Έχουν αναφερθεί μέχρι και ανθρωποκτονίες που ξεκίνησαν από μια βεντέτα «δηλητηρίασης».

Στο κείμενο αυτό:

1. Εξηγούμε τους βασικούς λόγους που μπορεί να οδηγήσουν λαθεμένα στο συμπέρασμα ότι «έχει παρέμβει ανθρώπινο χέριστη φύση», δηλαδή ότι έχει γίνει «απελευθέρωση άγριων ζώων».

2. Περιγράφουμε τις ελάχιστες εξαιρέσεις στις οποίες γίνονται επίσημες και φανερές απελευθερώσεις ζώων.

3. Αναλύουμε τους λόγους γιατί η «απελευθέρωση άγριων ζώων» είναι πρακτικά αδύνατη, κι ότι ακόμα κι αν ήταν εφικτή, δε θα την επιθυμούσε κανένας πραγματικός οικολόγος, γιατί θα είχε πολύ σοβαρούς κινδύνους για τη φύση.

4. Τέλος, κοιτάμε τις αιτίες του πραγματικού προβλήματος και ζητάμε τη δική σας βοήθεια για να γκρεμιστεί ο επικίνδυνος μύθος.


Οι 4 παρανοήσεις

Υπάρχουν κάποια «συμπτώματα» στην ύπαιθρο που λαθεμένα οδηγούν αρκετούς στο συμπέρασμα ότι, «μόνη εξήγηση είναι ότι μεσολάβησε ανθρώπινο χέρι». Ας τα δούμε αναλυτικά:

Παρανόηση 1:

«Αυξήθηκε ο πληθυσμός των άγριων ζώων; Άρα μεσολάβησε ανθρώπινο χέρι!»

Παροδικές αυξομειώσεις

Οι πληθυσμοί των ζώων παρουσιάζουν φυσιολογικές αυξήσεις ή μειώσεις στον πληθυσμό τους από χρονιά σε χρονιά, όπως γνωρίζουν καλά και οι γεωργοί καθώς το ίδιο ισχύει για τις καλλιέργειες. Αυτό είναι μέρος του φυσικού κύκλου της ζωής. Υπάρχουν ακόμα και περιπτώσεις «πληθυσμιακής έκρηξης», όταν για παράδειγμα αυξάνονται υπερβολικά τα ποντίκια μια περιοχής, γεγονός που οδηγεί την Πολιτεία να τη χαρακτηρίσει ως «αρουραιόπληκτη» και να δώσει διαταγή για την απαγόρευση του κυνηγιού της αλεπούς ως βασικό καταναλωτή των ποντικών. Τέτοιες διακυμάνσεις συνήθως είναι παροδικές και εξισορροπούνται τα επόμενα χρόνια. Μόνο μακροχρόνια προγράμματα παρακολούθησης μπορούν να δείξουν ότι πράγματι ένα είδος έχει σταθερή αύξηση στον πληθυσμό του.

Φυσική διαδικασία

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου πληθυσμοί άγριων ζώων δείχνουν μια τοπική αύξηση, λόγω ανατροπής στις φυσικές ή ανθρωπογενείς συνθήκες που αντιμετωπίζουν. Για παράδειγμα, τα φίδια σε ορισμένες περιοχές μπορεί να έχουν αυξηθεί επειδή με τα φυτοφάρμακα και τη λαθροθηρία έχουν εξολοθρευτεί οι θηρευτές τους, όπως τα αρπακτικά πουλιά. Ακόμα, η εγκατάλειψη ανθρώπινων δραστηριοτήτων (π.χ. εγκαταλελειμμένα χωράφια, κλειστά σπίτια σε χωριά) μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των ερπετών αφού πια δεν υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η παρουσία και μόνο να τα φοβίζει και να τα απωθεί. Αντίθετα με τις διαδόσεις για «απελευθέρωση» ειδών, σε αρκετές περιπτώσεις η αύξηση του αριθμού ζώων που είναι προστατευόμενα (π.χ. λύκος, αρκούδα) ή θηρεύσιμα είδη (π.χ. αγριογούρουνο) αποτελεί φυσική διαδικασία. Οφείλεται κυρίως στη σταδιακή δημιουργία κατάλληλων βιοτόπων, λόγω της εγκατάλειψης των παραδοσιακών δραστηριοτήτων του πρωτογενή τομέα(κτηνοτροφία, γεωργία) αλλά και της εφαρμογής του νομικού καθεστώτος προστασίας ή διαχείρισης των εν λόγω ειδών.

Παρανόηση 2:

«Άγρια ζώα τώρα ζουν κοντά στον άνθρωπο; Άρατα εκθρέψανε άνθρωποι!»

Ας πάρουμε το παράδειγμα του λύκου. Το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια αυτό το άγριο ζώο έχει θεαθεί κοντά σε ανθρώπινους οικισμούς, κάποιοι το ερμηνεύουν ως ένδειξη ότι έχει εκτραφεί και απελευθερωθεί από ανθρώπους. Κι όμως, στην πραγματικότητα στην Ελλάδα ο λύκος δεν ήταν ποτέ το «μοναχικό ζώο στο μακρινό δάσος». Πάντα ζούσε κοντά στην ανθρώπινη δραστηριότητα, εκεί όπου έβρισκε την τροφή του: κυρίως κτηνοτροφικά ζώα ελεύθερης βοσκής, πτώματα ζώων από σταυλισμένες εγκαταστάσεις, άλλα μικρότερα θηλαστικά και, όχι σπάνια, κυνηγετικούς ή αδέσποτους σκύλους. Γι’ αυτό και πάντα υπήρχαν και οι σκύλοι φύλαξης, όπως ο Ελληνικός Ποιμενικός, για να προστατεύουν τους αγρότες. Επομένως, το ότι άγρια ζώα βρίσκονται κοντά στον άνθρωπο δεν είναι ένδειξη κάποιας «απελευθέρωσης», αλλά ότι πλησιάζουν στις περιοχές όπου η διαθεσιμότητα τροφής είναι υψηλή και συνεχής σε ετήσια βάση.

Παρανόηση 3:

«Ζώα που βλέπουμε για πρώτη φορά; Άρα, πρόκειται για εξωτικά είδη που απελευθερώθηκαν!»

Αν πάρουμε για παράδειγμα τα φίδια, 23διαφορετικά είδη εξαπλώνονται στην Ελλάδα, οπότε υπάρχει πάντα η πιθανότητα να αντικρίσουμε ένα ζώο που μας φαίνεται νέο και διαφορετικό. Παρόλα αυτά, είναι αλήθεια ότι σε λίγες περιπτώσεις κάποια «εξωτικά είδη» εμφανίζονται όντως για πρώτη φορά. Πρόκειται για εξωτικά κατοικίδια, μια νέα και καταστροφική μόδα, που έχει ως αποτέλεσμα φίδια , ιγκουάνα ή άλλα ζώα να το σκάνε από τους ιδιοκτήτες τους ήνα εγκαταλείπονται στη φύση, τρομάζοντας τον περίγυρο. Πρόσφατο και ενδεικτικό το παράδειγμα του κροκόδειλου Σήφη στην Κρήτη!


Τα εγκαταλειμμένα αυτά κατοικίδια δεν είναι πάντα επικίνδυνα για τον άνθρωπο και συνήθως δεν καταφέρνουν να επιζήσουν στη φύση, όμως ο κίνδυνος για ανατροπή των φυσικών ισορροπιών είναι σημαντικός. Παράδειγμα τέτοιας ανατροπής είναι οι αμερικάνικες νεροχελώνες που επιζούν εις βάρος των ιθαγενών ειδών, μειώνοντας τους πληθυσμούς τους. Η εγκατάλειψη εξωτικών ζώων είναι μια ανεύθυνη και παράνομη πράξη. Τόσο η μόδα των εξωτικών κατοικίδιων, όσο και η συλλογή ζώων με στόχο το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων (ορισμένα τέτοια περιστατικά έχουν αναφερθεί και στη χώρα μας), βρίσκει κάθετα αντίθετες τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, που κινητοποιούνται διεθνώς για να σταματήσουν τέτοια περιστατικά!


Παρανόηση 4:

«Μα τους είδαν, υπάρχουν μαρτυρίες!» «Ο φίλος/ κτηνοτρόφος/ συγγενής/ κάτοικος, κ.ο.κ είδε ένα όχημα που κινούταν περίεργα σε μια απομονωμένη περιοχή και μετά εμφανίστηκαν λύκοι στην περιοχή.»

Όσες φορές έχουμε ακούσει τέτοιες αναφορές, έχουμε προσπαθήσει να διερευνήσουμε το θέμα, γιατί πρόκειται για μια πρακτική παράνομη και επικίνδυνη για τις φυσικές ισορροπίες. Όμως, ποτέ οι έρευνές μας δεν έχουν φέρει αποτέλεσμα: όταν ρωτάμε, μαθαίνουμε ότι ο «μάρτυρας» ενημερώθηκε από κάποιον άλλο που με τη σειρά του το άκουσε από κάποιον τρίτο… Ως τώρα δεν έχουμε ποτέ διαβάσει απευθείας μαρτυρία τέτοιου γεγονότος. Πάντα προσπαθούμε να διαλευκάνουμε τέτοιες  κατηγορίες, ακριβώς για να μη μένει μετέωρη η υποψία.

 

Πραγματικές απελευθερώσεις

Επιστροφή πληγωμένων ζώων στη φύση

Υπάρχουν και συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου ένα πληγωμένο ζώο επιστρέφει στη φύση μετά από την επιτυχή περίθαλψή του. Πρόκειται για περιστατικά που όχι μόνο δεν γίνονται κρυφά αλλά αντίθετα διαφημίζονται για να ενημερωθεί ο κόσμος για συγκεκριμένους κινδύνους για την άγρια ζωή, όπως η λαθροθηρία, τα μη μονωμένα καλώδια μεταφοράς ρεύματος ή τα τροχαία, όσο και για την ανάγκη διατήρησης σπάνιων και απειλούμενων ειδών. Οργανώνονται μετά από ενημέρωση και άδεια από το εκάστοτε

δασαρχείο και συνήθως υλοποιούνται από τα Κέντρα Περίθαλψης Άγριων Ζώων με συμμετοχή πολιτών, σχολείων κλπ.

Κυνηγοί

Είναι επίσης γνωστό ότι απελευθερώσεις ζώων κάνουν και οι κυνηγοί εμπλουτίζοντας περιοχές με θηρεύσιμα είδη (π.χ. φασιανοί, πέρδικες, αγριόχοιροι).

Eπίσημα προγράμματα επανεισαγωγής

Επίσημα προγράμματα επανεισαγωγής εγκρίνονται αποκλειστικά και μόνο σε χώρες, περιοχές και περιπτώσεις που κάποια είδη έχουν ήδη εξαφανισθεί ή βρίσκονται στα όρια της εξαφάνισης. Τέτοια προγράμματα δεν έχουν υλοποιηθεί στην Ελλάδα. Υπάρχουν όμως παραδείγματα στην Ευρώπη που αφορούν διάφορα είδη γυπών και μεγάλων αρπακτικών πουλιών, μεγάλα θηλαστικά όπως λύγκες κλπ, τα οποία στηρίχθηκαν σε μακρόχρονες προσπάθειες και επίσημη συνεργασία κρατικών, πανεπιστημιακών και περιβαλλοντικών φορέων. Όταν βάσει μελετών αποδειχθεί ότι για να μην εξαφανιστούν κάποια είδη χρειάζεται να απελευθερωθούν άτομα στη φύση για να επανέλθει κάποιος πληθυσμός, τότε θεωρητικά υπάρχει η δυνατότητα, με επίσημη κρατική άδεια και εποπτεία από το Υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, να οργανωθούν προγράμματα επανεισαγωγής. Φυσικά, τέτοια προγράμματα δε θα γίνονταν κρυφά, αλλά απαιτούν τη συναίνεση της τοπικής κοινωνίας και την αποτελεσματική και ουσιαστική συνέργεια των τοπικών φορέων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τέτοιες κινήσεις απαιτούν να μελετηθούν πρώτα αναλυτικά όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι για τις τοπικές ισορροπίες από την πιθανή ανατροπή που μπορεί να φέρει η εισαγωγή ενός νέου είδους. Η επιστήμη της οικολογίας γνωρίζει καλά ότι μια τέτοια κίνηση, όταν δεν γίνει μελετημένα, είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ζημιά παρά όφελος στην αλυσίδα της ζωής.


Και να θέλαμε...δε θα μπορούσαμε!

Ακόμα και να ήθελε κάποιος να απελευθερώσει ανεξέλεγκτα άγρια ζώα, θέτοντας σε κίνδυνο τις φυσικές ισορροπίες της υπαίθρου, θα ήταν εφικτό κάτι τέτοιο; Ας σκεφτούμε τα πρακτικά προβλήματα:

Η συλλογή είναι παράνομη:

Τα ζώα που συνήθως υποτίθεται ότι απελευθερώνονται είναι προστατευόμενα είδη των οποίων η σύλληψη, συλλογή κι αιχμαλωσία είναι παράνομη! Πέρα από παράνομη, είναι και πολύ δύσκολη. Τα είδη αυτά είναι σπάνια και δεν είναι καθόλου εύκολο να βρει κανείς και να αιχμαλωτίσει με επιτυχία τα απαραίτητα ενήλικα ζευγάρια …

Η αιχμαλωσία δεν είναι «παίξε-γέλασε»:

Ας υποθέσουμε ότι παρόλα αυτά ο «οικολόγος» έχει καταφέρει να βρει και να συλλέξει τα ζώα που θέλει. Κάπου θα πρέπει να τα φυλάξει μέχρι να αναπαραχθούν και να δώσουν απογόνους. Αυτό σημαίνει ότι εξασφαλίζει ικανοποιητική τροφή κι έχει κατασκευάσει κατάλληλες εγκαταστάσεις, που θα προσομοιάζουν στο φυσικό περιβάλλον, προκειμένου τα ζώα να μπορούν να ζευγαρώσουν, αλλά και θα τα προστατεύουν από ασθένειες, φυσικούς θηρευτές, και από τα… αδιάκριτα μάτια(αφού μιλάμε για μια κρυφή επιχείρηση). Όμως το μέγεθος αλλά και το κόστος συντήρησης αυτών των εγκαταστάσεων είναι απαγορευτικό ακόμη και για οργανωμένους ζωολογικούς κήπους, οι οποίοι συχνά αποτυγχάνουν να αυξήσουν τους πληθυσμούς των ζώων τους!

Απελευθέρωση:

Ο λόγος που έχουν μειωθεί τα άγρια ζώα σε μια περιοχή είναι ότι το περιβάλλον εκεί δεν είναι πια ευνοϊκό, π.χ. λόγω έλλειψης τροφής. Τότε, η τύχη των ζώων που θα απελευθερωθούν εκεί θα είναι μάλλον και πάλι η εξαφάνιση, αφού ο αυξημένος ανταγωνισμός για περιορισμένους πόρους το πιθανότερο να οδηγήσει σε μεγαλύτερη θνησιμότητα. Για αυτό το λόγο άλλωστε πρωταρχικό μέλημα οποιασδήποτε σοβαρής προσπάθειας αποκατάστασης των πληθυσμών ενός είδους είναι οι δράσεις διατήρησης ή βελτίωσης των φυσικών του βιοτόπων.

Το αληθινό πρόβλημα

Οι ζημιές των κτηνοτρόφων δεν είναι φανταστικές

Καμιά βιομηχανία αναπαραγωγής και απελευθέρωσης ζημιογόνων ή επικίνδυνων ζώων δεν υπάρχει στην Ελλάδα. Αν κά- ποια ζώα μας προκαλούν ζημιές ή αν φοβόμαστε κάποια άλλα, ας δούμε τα πραγματικά αίτια.

Τα μεγάλα σαρκοφάγα θηλαστικά της Ελλάδας βασίζονται τροφικά στα κτηνοτροφικά ζώα, στους σκουπιδότοπους, στα υπολείμματα σφαγείων κ.λπ., με αποτέλεσμα οι ζημιές σε αιγοπρόβατα, βοοειδή ή και μελίσσια (από αρκούδες) να είναι αναπόφευκτες. Επίσης, τα άγρια ζώα αλλάζουν συμπεριφορές στην προσπάθειά τους να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν, σε ένα φυσικό περιβάλλον το οποίο οι άνθρωποι αλλάζουμε με τις δραστηριότητές μας. Φυσικά θα βασίζονταν και σε άλλες τροφικές πηγές αν υπήρχαν άφθονες, πχ.ζ αρκάδια. Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι σε μικρές χώρες όπως η Ελλάδα δεν υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις χωρίς ανθρώπινες δραστηριότητες.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι πολλές επιθέσεις σε κοπάδια κτηνοτρόφων σε όλη την Ελλάδα έχει αποδειχτεί ότι γίνονται όχι μόνον από λύκους, αλλά και από άγρια αδέσποτα σκυλιά.  Πρόκειται για παρατημένα και εξαγριωμένα πλέον ζώα που οργανώνονται σε αγέλες αναζητώντας τροφή. Τα συναντάμε δυστυχώς σε όλη την Ελλάδα και βέβαια και σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν λύκοι ή τσακάλια, πυροδοτώντας τις φήμες για απελευθερώσεις.

Ζημιές γίνονται, όμως η διαιώνιση του μύθου των «απελευθερώσεων» δε μας βοηθά να λύσουμε το πρόβλημα. Αντίθετα, δίνει δικαιολογία στο παράνομο κυνήγι και στις φόλες, δραστηριότητες που κινδυνεύουν να φέρουν πολλαπλάσιο κόστος στη φύση και στον άνθρωπο.

Η σωστή αντιμετώπιση: αναζητώντας τη συνύπαρξη

Πολλές αγροτικές κοινωνίες στην Ελλάδα έχουν καταφέρει να συνυπάρξουν με την άγρια ζωή. Οι κτηνοτρόφοι που γνωρίζουν καλά τις περιοχές τους και μαθαίνουν τις συνήθειες των άγριων ζώων, αναπτύσσουν απλές αλλά αποτελεσματικές μεθόδους προφύλαξης, όπως τη χρήση των ποιμενικών σκύλων. Έτσι, πολ λές τοπικές κοινωνίεςέχουν δείξει ανοχή σε είδη όπως ο λύκος και η αρκούδα, γεγονός που τις τιμά. Αντίθετα, σε άλλες περισσότερο ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες, τα είδη αυτά εξαφανίστηκαν εξαιτίας του ανθρώπου. Βέβαια, όπου η προφύλαξη δεν είναι αρκετή, υπάρχει η δυνατότητα αποζημιώσεων για επιθέσεις από λύκους και αρκούδες από τον ΕΛΓΑ.

Για μας είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορεί να υπάρξει προστασία ζώων και φυτών χωρίς τη συναίνεση και ενεργή συμμετοχή των κατοίκων μιας περιοχής. Στόχος μας είναι οι πολίτες να γίνονται συμμέτοχοι στην προστασία του φυσικού πλούτου της υπαίθρου. Απελευθερώσεις που θα προκαλούσαν τεχνητά μεγάλη τοπική αύξηση του πληθυσμού ειδών της άγριας πανίδας όχι μόνο θα προκαλούσαν ζημιά στη φύση, ανατρέποντας τις φυσικές ισορροπίες, αλλά και θα αύξαναν άμεσα και σημαντικά τις ζημιές στη παραγωγή, με αποτέλεσμα να ενοχοποιείται η άγρια ζωή και έτσι τελικά να υπονομεύεται η προσπάθεια δια- τήρησής της. Μια οικολογική οργάνωση δε θα υιοθετούσε ποτέ μια τόσο ανεύθυνη πρακτική που θα έβλαπτε τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, τους πιο απαραίτητους συμμάχους για την προστασία της άγριας ζωής.

Γίνετε συμμέτοχοι στη λύση!

Βοηθήστε μας να γκρεμίσουμε τον επικίνδυνο μύθο των απελευθερώσεων! Την επόμενη φορά που θα ακούσετε μια τέτοια φήμη, παροτρύνετε αυτόν που τη διακινεί να φέρει αποδείξεις, φωτογραφίες, ή οποιοδήποτε στοιχείο που να μπορεί να ελεγχθεί και να διερευνηθεί από την αστυνομία και το δασαρχείο. Ενθαρρύνετε τον κόσμο που πιστεύει στη φήμη αυτή να κάνει μια σοβαρή καταγγελία, ώστε να διαλευκανθεί και να δουν όλοι τελικά αν ήταν αληθινή ή όχι. Όλοι θα ωφεληθούμε όταν απαλλαγούμε από αυτόν τον επικίνδυνο μύθο.

 

 

Αυστηρή νομοθεσία και ειδικές άδειες

Η πλούσια πανίδα και χλωρίδα της Ελλάδας προστατεύεται από ένα ευρύ θεσμικό πλαίσιο σε εθνικό, ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές επίπεδο. Βασικό εργαλείο προστασίας σε αυτά τα νομικά κείμενα αποτελεί η απαγόρευση της σύλληψης, της θανάτωσης, της παρενόχλησης, της συλλογής, της εκρίζωσης, της κοπής, της αρπαγής αυγών και βέβαια και του εμπορίου αυτών των ειδών. Για το λόγο αυτό προβλέπεται η έκδοση αδειών, οι οποίες είναι υποχρεωτικές για οποιαδήποτε δράση αφορά σε προστατευόμενα ή απειλούμενα είδη, όπως είναι τα μεγάλα θηλαστικά, η πλειονότητα των ερπετών της Ελλάδας, πολλά είδη πτηνών και πολλά φυτά, ιδιαίτερα αν περιλαμβάνει σύλληψη άγριων ζώων για ερευνητικούς σκοπούς και στη συνέχεια την απελευθέρωση τους στη φύση. Οι άδειες αυτές εκδίδονται από τις αρμόδιες Διευθύνσεις του Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΑΠΕΝ) μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου και δημοσιεύονται με ανάρτηση στο Δι@υγεια. Είναι έγγραφα συγκεκριμένα και προσωπικά καθώς αναφέρουν μεταξύ άλλων το ονοματεπώνυμο του ερευνητή, το σκοπό της έρευνας, την περιοχή και το χρονικό διάστημα διεξαγωγής της έρευνας και βέβαια το είδος ή τα είδη που θα μελετηθούν, το αν απαιτείται ή όχι η συλλογή ή σύλληψη και κατοχή φυτικού ή ζωικού είδους και αν ναι τον αριθμό και το είδος των απαιτούμενων δειγμάτων από κάθε ζωικό ή φυτικό είδος.

Οι ερευνητές επιστήμονες που μελετούν και δρουν για να προστατεύουν τα είδη άγριας πανίδας διαθέτουν υποχρεωτικά τέτοιες άδειες. Οι δημόσιες φωτογραφίες ή βίντεο επιστημόνων να δακτυλιώνουν, να τοποθετούν πομπούς, να περιθάλπουν τραυματισμένα άγρια ζώα και, αν θεραπευτούν, να τα απελευθερώνουν ξανά στη φύση, αποσκοπούν στο να ευαισθητοποιήσουν και να ενημερώσουν το κοινό για την προστασία των άγριων ζώων. Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι οι άνθρωποι αυτοί διαχειρίζονται τα ζώα με ανεξέλεγκτο τρόπο. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: τα άγρια ζώα που «πιάνουν» στα χέρια τους είναι ένας μικρός αριθμός (δείγμα) από τα είδη που μελετούν, προκειμένου να εξάγουν σημαντικά συμπεράσματα για την προστασία τους, ή είναι ζώα που βρίσκονται σε ανθρώπινα χέρια λόγω τραυματισμού τους.